Жүлде қоры — турнирдің «банкі»: ұйымдастырушы қатысушыларға төлеуге уәде еткен бүкіл сома. Ол алдын ала, әдетте іріктеу кезеңдері басталмай тұрып жарияланады, көрермендер мен командалар іс-шараның ауқымын осы қор арқылы бағалайды. Қор неғұрлым үлкен болса, турнирдің беделі соғұрлым жоғары, қатысушылар құрамы соғұрлым күшті болады.
Бөлу қалай жүзеге асады
Қор ешқашан бір жеңімпазға түгелдей берілмейді. Ұйымдастырушы төлемдер кестесін алдын ала жариялайды: қорытынды торкөздегі әр орынға өз сомасы сәйкес келеді. Жеңімпаз ең үлкен үлесті алады, финалист — азырақ, жартылай финалшылар — одан да азырақ, кестеде төмен қарай солай жалғаса береді. Ірі турнирлерде ақшаны жүлдегерлер ғана емес, кестенің ортасындағы командалар, кейде ерте кезеңдерде шығып қалғандар да алады: осылайша ұйымдастырушылар қатысушылардың жол жүруге және дайындалуға жұмсаған шығынының бір бөлігін болса да өтейді.
Форматты бөлек ескеру керек: торкөздің қалай құрылғанына байланысты төлемге кепілді ие болу үшін қанша матч ұту қажет екені анықталады. Бұл туралы толығырақ [турнир форматы](/dictionary/tournament-format) туралы мақалада.
Сома неден құралады
Қордың көздері әртүрлі болады:
- Ұйымдастырушының немесе ойын баспагерінің ақшасы. Ең жиі кездесетін нұсқа: қор тұрақты және алдын ала белгілі.
- Демеушілердің ақшасы. Брендтер жарнама мен аталу үшін өз үлесін қосады.
- Көрермендердің жарналары. Кейбір турнирлерде қор ойынішілік заттарды сатудан өседі: түскен табыстың бір бөлігі ортақ банкке бағытталады, ал қорытынды сома маусым барысында ғана белгілі болады.
Сондықтан «турнир қоры» деген сөздер қатаң белгіленген соманы да, тек финалға қарай түпкілікті анықталатын өсіп отыратын шаманы да білдіруі мүмкін.
Қордың ойыншы алатын сомадан айырмашылығы
Бұл — жаңадан келгендердің ең жиі шатастыратын тұсы. Жарияланған сома — команданың ақшасы, әр ойыншының жеке табысы емес. Алдымен ұтысты ұйым алады, содан кейін ол келісімшарт талаптарына сай бөлінеді: бір бөлігі ойыншыларға, жаттықтырушы мен талдаушыға кетуі мүмкін, бір бөлігі шығындарға клубта қалады. Әртүрлі ұйымдарда үлестер әртүрлі, олар қордың мөлшерінен емес, шартта жазылғаннан туындайды. Сонымен қатар ұтыстан салықтар төленеді, ал шетелдік турнирлерде ұстап қалулар мен комиссиялар болады, сондықтан «қолға» жарияланғаннан аз сома тиеді.
Жүлделік ақша жалақымен бірдей емес. Жалақы нәтижеге қарамастан үнемі төленеді, ал жүлделік ақша тек нақты турнирдегі өнерге байланысты.
Сөз әңгімеде қалай қолданылады
Жаңалықтар мен талқылауда «миллион призовойлы турнир» немесе «призовой пул өсті» сияқты тіркестер — қарапайым сөйлеу тілі. Жиі жай ғана «призовойлар» дейді: «команда призовойларды алып кетті», «призовойларды тең бөледі». «ПФ» қысқартуы жиынтықтар мен кестелерде кездеседі. Ағылшынша prize pool нұсқасы орыс тілді ортада баяғыда-ақ тең құқықты синоним болып қалыптасқан, қазақ тілді киберспорт ортасында да жиі қолданылады.
Қордың мөлшері әдетте турнирдің деңгейімен салыстырылады: көрермендер оған қарап жарыстың сахна үшін қаншалықты маңызды екенін бағалайды, дегенмен соманың мөлшері мен ойын сапасы арасында тікелей тәуелділік жоқ: шағын турнирлер жиі өте күшті матчтар көрсетеді.